Зекет: Малды тазарту және қоғамдық әділдік көзі

Зекет — белгілі бір байлық деңгейіне жеткен әрбір мұсылманның жылына бір рет мұқтаж жандарға беруі тиіс міндетті үлесі. Тілдік мағынасы «тазару», «өсу» дегенді білдіретін зекет ғибадаты адамның жаны мен малын дүниеқоңыздықтан тазартып, қоғамдағы әлеуметтік теңдікті қамтамасыз етеді.

Зекет кімдерге міндет? (Нисап мөлшері)

Зекет беру үшін адамның мүлкі «нисап» деп аталатын ең төменгі байлық өлшеміне жетуі және осы байлықтың иелігінде тұрғанына толық бір ай күнтізбелік жыл (Хижра бойынша) толуы шарт.

• Нисап өлшемі: Байлықтың құны алтынмен есептегенде шамамен **85 грамм таза алтынға** немесе күміспен **595 gram таза күміске** тең келуі керек.
• Қарыздарды шегеру: Зекетті есептемес бұрын, алдағы уақытта төленуі тиіс барлық қарыздарыңызды жалпы мүлкіңізден алып тастауыңыз қажет.

Зекетті қалай есептейді?

Зекет нисап мөлшерінен асатын таза байлықтың **2,5%** (қырықтан бір) бөлігінен беріледі. Бұған қолдағы қолма-қол ақша, алтын-күміс бұйымдар, акциялар және сауда мақсатындағы тауарлар жатады.

Зекет берілетін 8 топ (Аят бойынша)

Қасиетті Құран Кәрімде («Тәубе» сүресі, 60-аят) зекетті алуға құқылы 8 санат нақты көрсетілген:

1. Кедейлер (Әл-Фуқара): Мүлкі нисап мөлшеріне жетпейтін мұқтаждар.
2. Жарлылар (Әл-Масакин): Түгі жоқ, өте ауыр жағдайдағы адамдар.
3. Зекет жинаушылар: Бұл іске мүфтият немесе мемлекет тарапынан тағайындалған қызметкерлер.
4. Жүректері исламға жылытылуы көзделгендер: Жаңадан мұсылман болғандар.
5. Құлдарды азат етуге: Тұтқындағы немесе құлдықтағы жандарды құтқару үшін.
6. Қарызға батқандар: Өз күшімен өтей алмайтын үлкен қарызы барлар.
7. Алла жолындағылар (Фи Сәбилилләһ): Дін жолында, білім алуда жүрген шәкірттер, дін насихатшылары.
8. Жолда қалғандар (Ибн Ас-Сабил): Сапарда ақшасыз, көмексіз қалған саяхатшылар.

Зекет кімдерге берілмейді?

Мына жандарға зекет беру шариғат бойынша дұрыс емес, өйткені оларды бағу сіздің тікелей міндетіңіз:

• Өз әке-шешесіне, ата-әжесіне (жоғары шежіре).
• Өз балаларына, немерелеріне (төменгі шежіре).
• Зайыбына (күйеуі әйеліне зекет бере алмайды).
• Бай, өзі зекет беру деңгейіндегі адамдарға.