Kutawadha (Udhu) ni zaidi ya kuosha mwili tu. Ni ibada takatifu ya kutakasa mwili na roho, inayotuandaa kusimama mbele ya Muumba wetu. Kutawadha kwa usahihi ni sharti la msingi (fardhi) ili swala iweze kukubaliwa.
Fardhi za Udhu (Mambo ya Lazima)
Kulingana na fiqhi ya Kiislamu, kuna mambo 4 ya lazima ambayo hayawezi kurukwa. Ikiwa moja wapo litakosekana, udhu hautakubaliwa:
- Kuosha Uso: Kuanzia kwenye maoteo ya nywele hadi chini ya kidevu, na kutoka ndewe ya sikio moja hadi jingine.
- Kuosha Mikono: Kutoka kwenye ncha za vidole hadi kwenye viwiko (pamoja na viwiko).
- Kupaka Kichwa (Masah): Kupangusa angalau robo ya kichwa kwa mkono uliolowa maji.
- Kuosha Miguu: Kuosha miguu hadi kwenye mafundo (pamoja na mafundo).
Sunnah za Udhu (Matendo ya Mtume)
Ili kupata thawabu kamili, inashauriwa kufuata matendo (Sunnah) ya Mtume Muhammad (S.A.W) kwa mpangilio huu:
- Nia na Bismillah: Kuweka nia moyoni na kusema "Bismillah" kabla ya kuanza.
- Kuosha Vitanga vya Mikono: Kuosha mikono hadi kwenye vifundo, na kusugua kati ya vidole (mara tatu).
- Kusukutua Mdomo: Kuweka maji kinywani na kusukutua (mara tatu).
- Kusafisha Pua: Kuvuta maji puani (kwa mkono wa kulia) na kuyatoa (kwa mkono wa kushoto) (mara tatu).
- Kurudia Mara Tatu: Kufanya matendo ya lazima (uso, mikono, miguu) mara tatu kila moja.
- Kupangusa Masikio: Kusafisha masikio (kwa vidole gumba kwa nje na vidole vya shahada kwa ndani).
💡 Hadithi: Mtume (S.A.W) amesema: "Yeyote anayetawadha kwa ukamilifu, dhambi zake zitatoka mwilini mwake, hata zitatoka chini ya kucha zake." (Sahih Muslim)
Vibatilishi vya Udhu (Nini Kinatengua Udhu?)
Udhu wako utatenguka na utahitaji kuurudia ikiwa moja ya mambo haya yatatokea:
- Kutokwa na chochote katika njia za asili (mkojo, kinyesi, upepo).
- Kutokwa na damu nyingi au usaha mwilini.
- Kutapika (kujaza mdomo).
- Kulala usingizi mzito huku umelala chali au umeegemea kitu.
- Kupoteza fahamu (kuzimia) au kulewa.